Powrót do Reims

czas trwania → 90 minut

Spektakl inspirowany książką sławnego francuskiego socjologa Didiera Eribona. W młodości Eribon wyjechał z robotniczych przedmieść Reims i zamieszkał w Paryżu. Umożliwiło mu to coming out, otworzyło drogę do społecznego awansu, ujawniło także poczucie wstydu związane z robotniczym pochodzeniem. Po śmierci ojca autor wraca w rodzinne strony, by skonfrontować się z własną przeszłością i tożsamością klasową. „Powrót do Reims” jest rodzajem osobistej spowiedzi, rozliczenia i oskarżenia rzuconego samemu sobie.

Główną rolę w spektaklu gra Jacek Poniedziałek – aktor pochodzący z rodziny robotniczej z krakowskiego osiedla Olsza II, powstałego w latach 60-tych, z którego wyjechał do Warszawy. Przegląda się tym samym w biografii Eribona, jak wielu innych mieszkańców małych polskich miast, miasteczek i wsi. Symboliczne spotkanie tych dwóch nazwisk odkrywa uniwersalność i aktualność mechanizmów awansu społecznego na tle przemian, jakie dokonały się w Europie ostatnich dekad. Czy poradziliśmy sobie z naszą przeszłością i zadaniem skonstruowania nowej tożsamości? Czy polskie społeczeństwo nadal siedzi „w szafie” w strachu przed wykluczeniem?

Książka „Powrót do Reims” Didiera Eribona, oparta na życiowych doświadczeniach autora, z miejsca stała się bestsellerem, a w Polsce uzyskała status publikacji kultowej. Obrazuje doświadczenia analogiczne dla pokolenia transformacji ustrojowej w Polsce; doświadczenia osób, które dokonały – rzeczywistego lub pozornego – awansu społecznego, dla których pochodzenie staje się wstydliwą, wypieraną tajemnicą.


Fot. Monika Stolarska 

Reżyseria
Katarzyna Kalwat
Dramaturgia, tekst:
Beniamin Bukowski
Autor
Didier Eribon
Scenografia i kostiumy
Katarzyna Kalwat
Współpraca scenograficzna i kostiumograficzna
Anna Rogóż, Natálie Rajnišová
Muzyka
Wojciech Blecharz, Piotr Pacześniak
Video
Antoni Grałek
Audio navigator
Piotr Pacześniak
Konsultacja choreograficzna
Agnieszka Kryst
Asystenci
Natálie Rajnišová, Anna Rogóż, Piotr Pacześniak
Montaż
Piotr Waldemar Zajączkowski
Grafika
Anna Rogóż
Inspicjentka
Katarzyna Białooka
Występują
Jacek Poniedziałek, Jaśmina Polak / Marta Malikowska, Yacine Zmit
Produkcja
Teatr Łaźnia Nowa, Nowy Teatr w Warszawie
Wsparcie produkcyjne
Komuna/Warszawa

Na podstawie: „Powrót do Reims”, Didier Eribon © Editions Fayard, France w przekładzie Maryny Ochab © Maryna Ochab

Recenzje

O atrakcyjności tego spektaklu zdecydowała jego forma/program rozrywkowy=wywiad z intelektualistą/ i treść/problem odpowiedzi na pytanie kim się jest, dlaczego, jak zaakceptować to, co się odkryje/, a przede wszystkim aktorstwo, szczególnie kreacja Jacka Poniedziałka, jego decyzja o autobiograficznym, tożsamościowym coming oucie w kostiumie teatralnym/historia Didiera Eribona i aktora mają wiele punktów wspólnych/. To wzmocniło szczerość, autentyczność, siłę przyciągania do tej artystycznej wypowiedzi
Ewa Bąk
Życiową rolę stworzył tu Jacek Poniedziałek - ta historia współgra z jego osobistym doświadczeniem. To ważny głos w dyskursie emancypacyjnym, a jednocześnie bezpardonowa rozprawa z pełnymi hipokryzji strategiami dzisiejszej, oderwanej od rzeczywistości, elity intelektualnej: zawłaszczaniem dyskursu, okazywaniem wyższości, hermetyzowaniem języka.
Przemek Gulda